Overhangende takken van de buren: wat mag u zelf doen?

U mag overhangende takken van de buren niet zomaar afzagen. De wet schrijft een volgorde voor: eerst vraagt u de buren zelf te snoeien. Doen zij dat na een aanmaning niet, dan mag u het deel dat boven uw erf hangt zelf verwijderen en houden. Zo staat het in artikel 5:44 van het Burgerlijk Wetboek. Wie die volgorde overslaat of te rigoureus snoeit, kan zelf aansprakelijk worden voor schade aan de boom.

Wat de wet precies zegt

Artikel 5:44 BW maakt onderscheid tussen takken en wortels. Voor takken geldt: hangt beplanting van de buren over uw erf en verwijderen zij die ondanks een aanmaning niet, dan mag u het overhangende deel zelf wegsnijden en zich toe-eigenen. Voor wortels die uw erf in schieten geldt de aanmaningseis niet: die mag u direct weghakken, voor zover ze zijn doorgeschoten.

Het woord "overhangende" is de begrenzing. U snoeit tot de erfgrens en niet verder; wat boven het erf van de buren hangt, blijft van hen.

Zo pakt u het verstandig aan

Begin met een gesprek: de meeste burenkwesties zijn daarmee opgelost. Levert dat niets op, stuur dan een schriftelijke aanmaning (een brief of e-mail volstaat) waarin u vraagt de overhangende takken binnen een redelijke termijn te verwijderen. Bewaar een kopie. Pas als de buren daarna niets doen, mag u zelf snoeien.

Bedenk daarbij dat zelf snoeien niet altijd de beste route is, ook als het mag. Takken op hoogte wegzagen is risicovol werk, en verkeerd afgezette takken beschadigen de boom. U kunt de klus ook door een vakman laten doen; een professionele snoeibeurt is veiliger voor u en beter voor de boom.

De grenzen: hier gaat het mis

Het snoeirecht is geen sloopvergunning. Rechters toetsen aan misbruik van recht (artikel 3:13 BW): staat de ingreep in verhouding tot uw belang? Zo oordeelde de rechtbank Roermond al in 2002 dat snoeien te ver gaat wanneer een deskundige verklaart dat de boom de snoeibeurt niet zal overleven. Bij monumentale of beschermde bomen weegt het behoud van de boom extra zwaar.

Houd verder rekening met twee regelingen die gewoon blijven gelden. Voor fors ingrijpen in een vergunningplichtige boom kan een omgevingsvergunning nodig zijn; zie kapvergunning. En in het broedseizoen mogen bezette nesten nooit worden verstoord, ook niet bij snoeiwerk aan overhangende takken.

Staat de boom te dicht op de erfgrens?

Naast het snoeirecht kent de wet een afstandsregel. Volgens artikel 5:42 BW mogen bomen niet binnen 2 meter van de erfgrens staan, gemeten vanaf het midden van de stamvoet; voor heesters en heggen is dat een halve meter. Let op: veel gemeenten staan in hun verordening een kleinere afstand toe, soms tot op de erfgrens, en ook een plaatselijke gewoonte kan de afstand verkleinen. Check dus eerst de lokale regels voordat u verwijdering eist. Bovendien verjaart de vordering tot verwijdering: staat de boom er langer dan 20 jaar, dan kunt u verwijdering doorgaans niet meer afdwingen.

Kern in drie zinnen

Eerst vragen, dan schriftelijk aanmanen, pas daarna zelf snoeien tot de erfgrens. Wortels mag u direct weghalen. En bij grote takken, een grote boom of een verzuurde relatie met de buren: laat een vakman kijken voordat u zaagt.

Veelgestelde vragen over overhangende takken

Bekijk ook: boom snoeien · kapvergunning · broedseizoen · snoeien of kappen

Dit artikel is algemene informatie over de wettelijke regels rond overhangende beplanting. Het is geen juridisch advies over uw specifieke situatie en geen beoordeling van uw boom.