De wortels van een gemeenteboom beschadigen mijn riool of bestrating. Wie betaalt?

Dat verschilt per situatie en per gemeente. Haarlemmermeer maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen opdrukken van het riool (gemeente betaalt) en ingroei in een lekkend riool (eigenaar betaalt). Meld schade altijd eerst bij de gemeente.

Wordt een boom gekapt vanwege wortelschade?

Zelden. Gemeenten overwegen kap doorgaans alleen als wortels schade veroorzaken aan een gebouw (niet aan een tuinmuur of bestrating) en de schade niet redelijkerwijs te herstellen is.

Boomwortels drukken de bestrating op: wat mag u doen?

Q: Mag ik wortels van de buurboom op mijn erf weghalen?

Ja. Volgens artikel 5:44 BW mag u wortels die op uw erf doorschieten weghakken en houden, zonder voorafgaande aanmaning. Voor overhangende takken geldt juist wél een aanmaningsplicht. Let op: fors wortels weghalen kan de stabiliteit van de boom aantasten.

Q: Hoeveel wortels kan een boom missen?

Gemeenten hanteren als richtlijn dat maximaal zo'n 20% van de wortels verwijderd mag worden, en alleen als de veiligheid gewaarborgd blijft. De gemeente Haarlemmermeer legt die grens vast in haar Kadernota Beheer en Overlast van Bomen. Laat het bij twijfel beoordelen.

Een terras dat scheef zakt, stoeptegels die omhoog komen, een oprit met bulten: wortelopdruk is een van de meest gemelde boomklachten. Het korte antwoord: u mag meer dan u denkt, maar minder dan u hoopt. Wortels weghalen mag vaak, maar wie te veel weghaalt, maakt van een bestratingsprobleem een veiligheidsprobleem.

Boomverzorger inspecteert de stamvoet en wortelzone van een boom

Waarom wortels de bestrating opdrukken

Wortels groeien waar zuurstof, water en ruimte zit. Onder verharding is dat vaak een dunne laag direct onder de tegels, zeker als de groeiplaats van de boom te krap is aangelegd. Dikker wordende wortels tillen dan de bestrating op. Het is dus geen agressie van de boom, maar een ruimtegebrek onder de grond.

Wortels van de buurboom: weghalen mag, aanmanen hoeft niet

Het burenrecht is hier verrassend duidelijk. Volgens artikel 5:44 van het Burgerlijk Wetboek mag u wortels die vanaf het buurperceel op uw erf doorschieten weghakken en zich toe-eigenen, zonder voorafgaande aanmaning. Dat is een ander regime dan bij overhangende takken: daar moet u de eigenaar eerst aanmanen en de kans geven het zelf op te lossen. Hoe dat zit leest u in ons artikel over overhangende takken van de buren.

Dat u het mág, betekent niet dat het altijd verstandig is. Wortels zijn het fundament en de voeding van de boom tegelijk.

De grens: te veel weghalen maakt de boom instabiel

Gemeenten die dit hebben vastgelegd, hanteren een duidelijke richtlijn. De gemeente Haarlemmermeer schrijft in haar Kadernota Beheer en Overlast van Bomen dat bewoners wortels op eigen grond mogen verwijderen, maar maximaal zo'n 20% van de wortels, en alleen als de veiligheid van de omgeving gewaarborgd blijft. Wie dikke stabiliteitswortels doorzaagt, kan een gezonde boom veranderen in een risicoboom die bij de eerstvolgende storm omgaat. Twijfelt u of een wortel gemist kan worden, laat dat dan beoordelen voordat de zaag erin gaat.

Schade door een gemeenteboom: melden, niet zelf hakken

Staat de boom van de gemeente en drukt hij uw bestrating of riool op, meld de schade dan eerst bij de gemeente. Wie betaalt verschilt per situatie: Haarlemmermeer maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen het opdrukken van een riool (gemeente betaalt) en het ingroeien van wortels in een al lekkend riool (eigenaar betaalt). Sommige gemeenten plaatsen op verzoek een wortelscherm bij bomen dicht op de erfgrens. En reken niet op kap: gemeenten overwegen dat doorgaans alleen bij schade aan een gebouw die niet redelijkerwijs te herstellen is, niet bij een scheve tegel of tuinmuur.

Structureel oplossen in plaats van elk jaar herstraten

Wortels wegkappen en opnieuw straten is symptoombestrijding: de wortels komen terug, want het ruimtegebrek blijft. Een duurzame oplossing zit in de groeiplaats: meer doorwortelbare ruimte, wortelgeleiding bij heraanleg, of een andere verharding op de plek waar de boom ruimte nodig heeft. Een boomverzorger kan per situatie beoordelen wat kan en wat de boom aankan.

Veelgestelde vragen over wortelschade

Mag ik wortels van de buurboom op mijn erf weghalen?

Ja, zonder aanmaning (artikel 5:44 BW). Maar fors weghalen kan de stabiliteit van de boom aantasten; laat het bij twijfel beoordelen.

Hoeveel wortels kan een boom missen?

Richtlijn van gemeenten: maximaal zo'n 20%, en alleen als de veiligheid gewaarborgd blijft (Kadernota Haarlemmermeer).

Wie betaalt schade door een gemeenteboom?

Dat verschilt per situatie: opdrukken van het riool vergoedt de gemeente Haarlemmermeer bijvoorbeeld wel, ingroei in een lekkend riool niet. Meld schade altijd eerst.

Wordt een boom gekapt om wortelschade?

Zelden: doorgaans alleen bij niet-herstelbare schade aan een gebouw, niet bij bestrating of een tuinmuur.

Bekijk ook: overhangende takken van de buren · boomcontrole · bouwen naast een boom

Bronnen: artikel 5:44 Burgerlijk Wetboek; Kadernota Beheer en Overlast van Bomen, gemeente Haarlemmermeer (lokaleregelgeving.overheid.nl, CVDR684702). Regels en vergoedingen verschillen per gemeente; controleer de regels van uw eigen gemeente.

Dit artikel is algemene informatie over wortelschade aan bestrating. Het is geen juridisch advies en geen beoordeling van uw boom; daarvoor kijkt een vakman ter plaatse.